Choć karnawał kojarzy się z balami maskowymi i hucznymi zabawami, w Polsce przybiera on zdecydowanie bardziej kameralną formę. Polacy częściej decydują się na spotkania w domach, niewielkie imprezy w gronie znajomych lub wspólne wyjścia do restauracji i barów.
Taki model świętowania tworzy realną szansę dla producentów i detalistów, by odpowiednio przygotować ofertę – zarówno w zakresie przekąsek i składników do efektownych dań, jak i napojów, w tym również alkoholowych.
Udany wieczór karnawałowy zaczyna się już w sklepie. To właśnie na etapie zakupów konsumenci szukają inspiracji i gotowych podpowiedzi, jak skomponować menu oraz napoje na spotkanie. Detaliści, odpowiednio budując ofertę i ekspozycję, mogą realnie ułatwić klientom wybór produktów na karnawałowe imprezy.
Przekąski, które robią klimat
Stół pełen przekąsek to jeden z najważniejszych elementów spotkań w większym gronie. W zależności od tego, ile czasu gospodarze mogą poświęcić na przygotowania, menu obejmuje zarówno proste przegryzki prosto z opakowania, jak i bardziej czasochłonne, ciepłe propozycje.
Do najczęściej wybieranych należą klasyczne, słone przekąski – chipsy, chrupki, paluszki, krakersy, orzeszki czy popcorn. Są wygodne w spożyciu, nie wymagają użycia sztućców i dobrze sprawdzają się podczas rozmów, seansów filmowych czy w oczekiwaniu na danie główne. Głównymi kanałami sprzedaży tej kategorii pozostają dyskonty oraz sklepy małoformatowe, które łącznie odpowiadają za ponad 86% obrotów.
Karnawałowy stół to jednak nie tylko słone przekąski. Wiele osób chętnie sięga również po słodkie dodatki – wafelki, ciastka i inne poręczne słodkości, które łatwo podzielić między gości. W pierwszym półroczu 2025 roku niemal połowa wartości sprzedaży tej kategorii przypadała na dyskonty (47,7%), a istotną rolę odgrywały także sklepy małoformatowe (30,3%). Ze względu na silną pozycję dyskontów najwyższe udziały wartościowe osiągały marki własne, przed producentami takimi jak Mondelez, Ferrero, Wedel czy Storck.
Ciepłe dania do dzielenia
Karnawałowe spotkania często koncentrują się wokół wspólnego jedzenia i próbowania różnych smaków. Na początek dobrze sprawdzają się tzw. finger food, czyli przekąski do ręki oraz monoporcje podawane w małych szklankach lub kubeczkach. Mogą to być sałatki w minisłoikach czy pasty warzywne, które pozwalają gościom swobodnie sięgać po jedzenie bez konieczności zasiadania przy stole.
Uzupełnieniem menu są dania na ciepło. Warto wybierać te, które nie wymagają długiego przygotowania ani użycia wielu naczyń. Dobrym rozwiązaniem są potrawy jednogarnkowe, takie jak chili con carne, curry czy tradycyjny bigos. Ich zaletą jest możliwość przygotowania z wyprzedzeniem i podgrzania tuż przed podaniem.
Warto połączyć dania kuchni domowej ze światową – obok klasycznego polskiego dania zaproponować bowle, tacosy czy wrapy z różnych regionów świata. Takie zestawienie urozmaica stół, sprzyja wspólnemu próbowaniu różnych smaków i dobrze wpisuje się w swobodny charakter spotkań.
Napoje w karnawale
Soki, napoje gazowane i niegazowane są obowiązkowym elementem karnawałowych spotkań – zarówno jako samodzielne propozycje, jak i baza do drinków oraz mocktaili. Mimo ich obecności na większości imprez, karnawał nie jest okresem najwyższej sprzedaży tej kategorii.
Jak wskazuje Wojciech Orlicki z CMR, wynika to z kilku czynników: „po pierwsze, w Polsce karnawał nie jest obchodzony tak hucznie jak w Brazylii czy Meksyku. Po drugie, szczyty sprzedażowe napojów przypadają na grudzień – okres świąteczny i sylwestrowy. W tym czasie konsumenci robią większe zapasy, które często wystarczają na początek roku. W efekcie nawet jeśli organizują karnawałowe spotkania, nie ma potrzeby dokupowania dużych ilości napojów”.
Choć karnawał nie jest szczytowym okresem dla sprzedaży napojów, w ofercie warto uwzględnić produkty uniwersalne, wykorzystywane zarówno do mocktaili, jak i drinków z alkoholem. Należą do nich soki cytrusowe, żurawinowe i ananasowe oraz napoje: woda, tonik, cola i oranżada.
Herbata na chłodne wieczory
Podczas zimowych i karnawałowych spotkań coraz większe znaczenie zyskują napoje, które sprzyjają spokojnej, domowej atmosferze i dłuższym rozmowom przy stole. W tym kontekście herbata pozostaje nieodłącznym elementem kameralnych spotkań w gronie najbliższych.
Rynek herbat charakteryzuje się wyraźną sezonowością – konsumenci chętniej sięgają po te produkty w chłodniejszych miesiącach. Jesienią i zimą dominują herbaty czarne, a rosnącą popularnością cieszą się także sezonowe smaki, takie jak cynamon, goździk, pomarańcza, kardamon czy wanilia. Podczas karnawałowych spotkań dobrze sprawdzą się zimowe warianty herbat z dodatkiem miodu, laski cynamonu, imbiru czy soku malinowego.
Karnawałowe alkohole
Choć karnawał kojarzy się z zabawą i spotkaniami towarzyskimi, nie jest on dla rynku alkoholi – podobnie jak dla napojów – okresem porównywalnym z grudniowym szczytem sprzedaży. Dane CMR pokazują, że po intensywnym okresie świąteczno-sylwestrowym sprzedaż alkoholu w wielu segmentach spada – zarówno pod względem wartości, jak i wolumenu. Nie wszystkie kategorie zachowują się jednakowo – niektóre radzą sobie wyraźnie lepiej.
Wzrosty wartościowe i wolumenowe w okresie karnawału notują wina stołowe. Rośnie przede wszystkim wartość sprzedaży, co sugeruje, że konsumenci coraz częściej sięgają po droższe warianty. W karnawale 2024 roku najpopularniejszą marką była Carlo Rossi (CEDC).
Szczególną rolę w grudniu i w trakcie karnawału odgrywa kategoria wódek. W tym okresie jej udział w wartości sprzedaży przekracza 25%, podczas gdy latem spada do około 20%. Z danych CMR wynika, że w karnawale 2024 roku wśród wódek czystych najczęściej wybierane były Żubrówka Biała (CEDC) oraz Żołądkowa Gorzka Czysta de Luxe (Stock), natomiast w segmencie smakowym – Żołądkowa Gorzka z Miętą (Stock).
W tym czasie zyskują także whisky i bourbony. Konsumenci najczęściej sięgają po Ballantine’s (Pernod Ricard) oraz Jack Daniel’s (Brown-Forman). Na karnawałowych stołach pojawiają się również likiery, giny oraz wina musujące, które dobrze wpisują się w okazjonalny, celebracyjny klimat spotkań.
Karnawał w Polsce ma głównie kameralny, domowy charakter, co sprawia, że konsumenci poszukują wygodnych i łatwych do podania rozwiązań. Dla detalistów kluczowe jest tworzenie czytelnych ekspozycji tematycznych, łączenie produktów w zestawy „na spotkanie” oraz podkreślanie ich okazjonalnego zastosowania. Oferta przygotowana w ten sposób ułatwia klientom zakupy i sprzyja zwiększeniu wartości koszyka.
Katarzyna Jurkitewicz
Redaktor