Świadomość na talerzu i odwrót od żywności ultraprzetworzonej
Polacy coraz częściej rezygnują z tzw. żywności ultraprzetworzonej (UPF). Są to produkty poddane wielostopniowej obróbce przemysłowej, które w składzie mają m.in. emulgatory, sztuczne barwniki, wzmacniacze smaku czy utwardzone tłuszcze. Taka żywność ma długi termin przydatności, ale brakuje jej wartości odżywczych.
Aż 71% badanych deklaruje, że zawsze lub często sprawdza, czy produkt nie jest wysoce przetworzony. Największą uwagę zwracają na to kobiety – niemal połowa z nich zawsze analizuje etykiety, w porównaniu do 38% mężczyzn. Raport pokazuje również, że weryfikacja składów rośnie wraz z poziomem edukacji, ponieważ to właśnie konsumenci z wyższym wykształceniem najczęściej unikają produktów z długą listą chemicznych dodatków.
Ciekawie na tym tle wypada Generacja Z (do 24 lat), która dzieli się na dwie wyraźne grupy. Z jednej strony to wśród nich jest najwięcej osób rygorystycznie unikających sztucznych składników (30,5%), z drugiej – odnotowano tam również najwyższy odsetek konsumentów wybierających po prostu wygodę i rzadko czytających etykiety (23,2%). Ogółem jednak na rynku wyraźnie dominuje potrzeba prostoty. Krótki, w pełni zrozumiały skład, określany jako „czysta etykieta”, to obecnie najważniejsze kryterium wyboru dla 43% badanych.
Sztuczna inteligencja jako nowy asystent w kuchni
Skoro zależy nam na dobrym jedzeniu i rozsądnym zarządzaniu budżetem, coraz chętniej sięgamy po nowoczesne ułatwienia. Sztuczna Inteligencja zaczyna pełnić rolę naszego osobistego asystenta w kuchni. Aż 31% z nas najchętniej zapytałoby algorytm o pomysł na obiad z produktów, które aktualnie posiadamy w lodówce. Świadczy to o potrzebie sprytnego oszczędzania i ograniczania marnowania jedzenia w duchu zero waste. Ponadto 28% respondentów ma do AI na tyle duże zaufanie, że powierzyłoby jej weryfikację składów pod kątem wpływu na własne zdrowie. Co więcej, podczas gdy konsumenci po studiach traktują algorytmy jako wsparcie w codziennym życiu, osoby z wykształceniem podstawowym wykazują wobec nich zupełnie inny, wręcz medyczny rodzaj zaufania. W tej grupie aż co trzecia osoba (34,2%) byłaby skłonna powierzyć Sztucznej Inteligencji planowanie diety w sytuacjach tak szczególnych jak choroba czy ciąża. To wynik blisko trzykrotnie wyższy niż wśród respondentów z wyższym wykształceniem (12,3%).
Lokalność jako gwarancja świeżości i weryfikacja tradycyjnych mitów
Rodzimą żywność postrzegamy przede wszystkim jako bezpieczniejszą i świeższą, co deklaruje niemal połowa badanych. Badanie uwypukla jednak wyraźną zmianę pokoleniową, która zmusza marki do weryfikacji dotychczasowych strategii reklamowych. Argument „tradycyjnego polskiego smaku” i starych receptur wciąż trafia do osób po pięćdziesiątce – kieruje się nim 51% z nich. Z kolei dla najmłodszej Generacji Z (do 24. roku życia) te same komunikaty przestają być kluczowe, przekonując jedynie 33% z nich. Młodzi konsumenci patrzą na zakupy znacznie bardziej racjonalnie, skupiając się na opłacalności i jakości, niezależnie od sentymentów związanych z krajem pochodzenia.
Strata finansowa zamiast uciążliwych zwrotów, czyli system kaucyjny w praktyce
Jednym z najciekawszych wniosków z raportu jest praktyczne podejście Polaków do wprowadzonych regulacji ekologicznych. Wdrożony w październiku 2025 roku system kaucyjny miał w założeniu zmobilizować społeczeństwo do zwrotu opakowań, jednak dla blisko 35% osób nowe przepisy nie zmieniły codziennych nawyków. W wielu przypadkach osobista wygoda okazuje się ważniejsza niż odzyskane środki. Aż 14% obywateli świadomie wlicza kaucję w koszty zakupów i rezygnuje ze zwrotów, oceniając tę procedurę jako zbyt kłopotliwą. Zjawisko to najsilniej występuje w największych metropoliach (powyżej 500 tys. mieszkańców). Sieci handlowe zyskują jednak nowe narzędzie budowania lojalności – blisko 17% konsumentów zmieniło swój główny sklep na taki, w którym automat do butelek działa sprawniej i wygodniej.
„Przygotowaliśmy ten raport, aby pokazać, jak ewoluuje polski konsument, który w okresie silnej presji ekonomicznej staje się dziś bardziej asertywny i wymagający. Obserwujemy przywiązanie do natury i lokalności oraz otwarcie na innowacje. Polacy nie tylko odnajdują się w nowych realiach prawno-ekologicznych, takich jak system kaucyjny, ale też coraz odważniej wprowadzają do swoich kuchni Sztuczną Inteligencję czy urządzenia typu smart-cooking. Ten raport to drogowskaz dla branży, pokazujący, że przyszłość rynku spożywczego będzie należeć do marek transparentnych, elastycznych i podążających za tymi zmianami” – podsumowuje Iwona Kubicz, prezes agencji PRCN.
Źródło: PRCN
Fot: Adobe Stock