– W tej chwili pokolenie X to dominująca grupa pracowników, którzy są albo w sile wieku, albo chwilę przed emeryturą. Stanowią trzon rynku pracy. Posiadają wiedzę, doświadczenie, umiejętności i dodatkowo często zajmują kierownicze stanowiska. Są kluczowi z punktu widzenia zarówno biznesu, jak i organizacji publicznych – mówi agencji Newseria Paweł Jaroszek, członek zarządu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Pokolenie X obejmuje osoby urodzone w latach 1965–1980, obecnie w wieku 45–60 lat. Według szacunków GUS stanowią one 20–22 proc. populacji Polski, czyli nawet 9,5 mln osób. Ich znaczenie widać również na stanowiskach kierowniczych – blisko 40 proc. menedżerów średniego i wyższego szczebla należy do tej grupy. Dane pochodzą z raportu GeeX, przygotowanego na podstawie badań prawie 13 tys. pracowników.
– To pokolenie wyznacza kierunki, trendy i stanowi swego rodzaju bazę dla kolejnych następców w sztafecie pokoleń. Warto zauważyć, że to iksy wprowadzały nowoczesne rozwiązania w polskiej gospodarce. To one informatyzowały Polskę, wprowadzały ją do Unii Europejskiej i to one będą decydowały, jak wygląda alokacja kapitału – uważa Paweł Jaroszek.
Wysokie zaangażowanie i kompetencje
63 proc. przedstawicieli pokolenia X deklaruje duże zaangażowanie w pracę. Dla porównania wśród osób z pokolenia Z odsetek ten wynosi 39 proc. Jednocześnie 56 proc. badanych z pokolenia X czuje się docenianych, natomiast 21 proc. uważa, że ich praca nie spotyka się z wystarczającym uznaniem.
– Nastawienie do bardziej doświadczonych pracowników nie jest tak otwarte jak do tych średnio młodych z dużym doświadczeniem. Pracodawcy czasami się obawiają, że ten pracownik nie będzie efektywny, nie będzie znał nowych rozwiązań i narzędzi albo zdrowie nie będzie mu dopisywało na tyle, żeby mógł na odpowiednim poziomie świadczyć pracę. Czasami jest to prawda, ale w zdecydowanej większości ci pracownicy wnoszą bardzo dużo do organizacji. Widzę to też po swojej instytucji – w momencie kiedy zatrudniamy pracownika, którego pozbywają się korporacje prywatne, my na tym wyłącznie korzystamy – zaznacza członek zarządu ZUS.
Do mocnych stron tej generacji należą również kompetencje cyfrowe. Ponad 81 proc. przedstawicieli pokolenia X ocenia je jako wysokie.
– Wedle wyników badania z raportu GeeX ponad 81 proc. pokolenia X uważa, że ich kompetencje cyfrowe są wysokie. Zdaję sobie sprawę z tego, że to jest samoocena, więc może być lekko zawyżona, ale z własnego doświadczenia i obserwacji tego, co się dzieje w administracji rządowej, powiem, że pokolenie X ma wysokie kompetencje cyfrowe. Nie tylko dlatego, że się ich uczy czy chce rozwijać, ale też dlatego, że przechodziło transformację cyfrową – tłumaczy Anita Noskowska-Piątkowska, szefowa Służby Cywilnej.
Bardzo dobry poziom kompetencji cyfrowych, rozumiany jako nadążanie za nowościami, deklaruje 27 proc. respondentów, a dobry – 54 proc. Kolejne 18 proc. ocenia swoje umiejętności jako średnie, wskazując, że czasami potrzebuje pomocy. Zaledwie 1 proc. przyznaje, że ma trudności z korzystaniem z nowych technologii.
– Pokolenie X to pokolenie, które zmieniało administrację papierową na cyfrową. Ta zmiana wymusiła na urzędniczkach i urzędnikach, żeby te kompetencje cyfrowe posiadali. Co ważne, nadal je rozwijają, wchodzą teraz narzędzia AI i widzę w nich nie ryzyko dla pokolenia X, tylko raczej szansę na to, żeby wykorzystywać je do działań rutynowych – uważa szefowa Służby Cywilnej.
Gotowość do dalszego rozwoju
Potrzeby rozwojowe przedstawicieli pokolenia X wynikają z ich doświadczenia i wysokiej samooceny kompetencji. Badanie pokazuje, że nie traktują obecnych stanowisk wyłącznie jako etapu poprzedzającego emeryturę, ale nadal poszukują nowych wyzwań.
– Badanie pokazuje też, że jesteśmy nastawieni na rozwój i nowe zadania. Powiedziałabym wręcz, że pokolenie X nie traktuje dzisiejszych stanowisk jako poczekalni do emerytury. Raczej postrzega te lata przed sobą jako szansę na to, żeby się rozwijać, robić coś ciekawego, a może też być wykorzystywanym w nowych rolach – podkreśla Anita Noskowska-Piątkowska. – My teraz w Służbie Cywilnej promujemy program mentoringowy i myślę, że to jest jedno z narzędzi, w których możemy to doświadczone, kompetentne, eksperckie pokolenie X wykorzystywać, żeby przygotowywało następnych. Ta sukcesja musi nadejść, a demografia jest nieubłagana.
Ważnym elementem współpracy międzypokoleniowej jest łączenie doświadczenia starszych pracowników z umiejętnościami i podejściem młodszych generacji.
– Należałoby połączyć to, co w iksach jest najlepsze, czyli przede wszystkim doświadczenie, kreatywność, umiejętność radzenia sobie z kryzysami. My w pokoleniu X przeszliśmy ich już wiele i wiemy, jak podejść z dużym spokojem do każdego z nich. Ale warto też spojrzeć na młodsze pokolenia, na generację Z czy nawet na alfy, które za chwilę wejdą na rynek pracy, i nauczyć się zrównoważonego podejścia, wellbeingu, połączenia sfery osobistej i zawodowej, ponieważ to pozwoli nam dłużej i sprawnie funkcjonować na rynku pracy – podkreśla Paweł Jaroszek.
Znaczenie dobrostanu potwierdzają wyniki badania. Aż 71 proc. przedstawicieli pokolenia X uznaje go za bardzo ważny, a kolejne 26 proc. za ważny. Łącznie pozytywnie ocenia go więc 97 proc. respondentów. Podobne podejście prezentuje pokolenie Z.
– Z drugiej strony jest coś takiego jak reverse mentoring. Kiedyś mówiło się, że osoby starsze powinny uczyć młodsze. To dalej się sprawdza, ale też przy niektórych zastosowaniach reverse mentoring jest lepszy, chociażby w absorpcji rozwiązań bazujących na sztucznej inteligencji czy sposobie komunikowania się z najnowszymi rozwiązaniami – wyjaśnia członek zarządu ZUS.
Doświadczenie nie zawsze przekłada się na awanse
Przedstawiciele pokolenia X z umiarkowanym optymizmem oceniają swoją sytuację zawodową. 38 proc. uważa, że jest ona lepsza niż pięć lat temu, w tym 20 proc. wskazuje na niewielką poprawę, a 18 proc. na znaczną. Pogorszenie dostrzega 24 proc. badanych.
Jednocześnie 30 proc. respondentów twierdzi, że mimo posiadanych kwalifikacji jest pomijanych przy awansach. 7 proc. ma trudności ze znalezieniem nowej pracy, a 6 proc. doświadczyło dyskryminacji ze względu na wiek podczas rekrutacji.
– Na pewno jest to pokolenie, które żyje w swego rodzaju niszy ciszy. Trochę mało się o nim mówi. Jeżeli spojrzelibyśmy na dyskurs społeczny i polityczny, to zwykle mówimy o osobach ze specjalnymi potrzebami, o potrzebie docenienia zaangażowania, zwiększenia roli kobiet albo zatrudnianiu młodych osób. Nie mówimy o tym, co stanowi trzon naszej gospodarki – podkreśla Paweł Jaroszek. – Jest to pokolenie trochę pomijane, nie powiedziałbym dyskryminowane. Stoimy natomiast przed znacznymi wyzwaniami demograficznymi. Z najnowszych danych Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że wskaźnik dzietności to 1,068, czyli dalece niewystarczający do zastępowalności pokoleń. To, z czym się mierzymy, to więc nie tyle potrzeba, ile wręcz konieczność stworzenia warunków, aby pokolenie X dłużej pozostawało na rynku pracy.
Coraz więcej osób chce pracować po osiągnięciu wieku emerytalnego
Z raportu wynika, że 34 proc. przedstawicieli pokolenia X planuje zakończyć aktywność zawodową wraz z osiągnięciem wieku emerytalnego. Podobny odsetek deklaruje gotowość do pracy tak długo, jak pozwoli im na to zdrowie i sprawność. Kolejne 17 proc. rozważa pozostanie na rynku pracy jeszcze przez dwa–trzy lata po osiągnięciu wieku emerytalnego.
– W pokoleniu iksów rośnie chęć do pozostawania jak najdłużej na rynku pracy. Pierwszym wyznacznikiem, który pozwala podjąć odpowiedzialną decyzję, jest zdrowie. Jeżeli go zabraknie, to będziemy chcieli jak najszybciej skorzystać z możliwości, jakie daje nam emerytura. Ale też widzimy, że są osoby, które czy to w miejscu pracy miały zapewnione odpowiednie warunki, czy też same prowadzą działalność gospodarczą, dbały o to, aby pozostawać w dobrym zdrowiu i wtedy zaczyna decydować rachunek ekonomiczny – tłumaczy przedstawiciel ZUS.
Dane Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pokazują, że na koniec 2025 roku 879,5 tys. osób z ustalonym prawem do emerytury podlegało ubezpieczeniu zdrowotnemu z innego tytułu niż status emeryta. W ciągu dekady liczba pracujących emerytów zwiększyła się o 52,9 proc.
– Przy obecnym, zatomizowanym społeczeństwie ważne jest też to, że będąc w pracy, pozostajemy dalej aktywni, utrzymujemy relacje międzyludzkie, co jest również niezmiernie ważne dla zachowania naszego zdrowia. Nie tylko fizycznego, ale i psychicznego – zaznacza Paweł Jaroszek. – Ważne jest też to, żebyśmy trochę zmienili swoją mentalność. W tej chwili pracujemy w modelu pięć dni w tygodniu przez osiem godzin, czyli średnio 40 godzin w tygodniu. W niektórych miejscach czy zawodach trzy czwarte lub pół etatu będzie rozwiązaniem, które pozwoli z jednej strony wykorzystać potencjał umiejętności, jaki mają pracownicy z pokolenia X, a z drugiej pozwoli efektywnie pracować tym, u których zdrowie i wydolność nie są takie jak w wieku 20 czy 30 lat.
Źródło: Newseria.pl
Fot. mat. prasowe
Pokolenie X obejmuje osoby urodzone w latach 1965–1980, obecnie w wieku 45–60 lat. Według szacunków GUS stanowią one 20–22 proc. populacji Polski, czyli nawet 9,5 mln osób. Ich znaczenie widać również na stanowiskach kierowniczych – blisko 40 proc. menedżerów średniego i wyższego szczebla należy do tej grupy. Dane pochodzą z raportu GeeX, przygotowanego na podstawie badań prawie 13 tys. pracowników.
– To pokolenie wyznacza kierunki, trendy i stanowi swego rodzaju bazę dla kolejnych następców w sztafecie pokoleń. Warto zauważyć, że to iksy wprowadzały nowoczesne rozwiązania w polskiej gospodarce. To one informatyzowały Polskę, wprowadzały ją do Unii Europejskiej i to one będą decydowały, jak wygląda alokacja kapitału – uważa Paweł Jaroszek.
Wysokie zaangażowanie i kompetencje
63 proc. przedstawicieli pokolenia X deklaruje duże zaangażowanie w pracę. Dla porównania wśród osób z pokolenia Z odsetek ten wynosi 39 proc. Jednocześnie 56 proc. badanych z pokolenia X czuje się docenianych, natomiast 21 proc. uważa, że ich praca nie spotyka się z wystarczającym uznaniem.
– Nastawienie do bardziej doświadczonych pracowników nie jest tak otwarte jak do tych średnio młodych z dużym doświadczeniem. Pracodawcy czasami się obawiają, że ten pracownik nie będzie efektywny, nie będzie znał nowych rozwiązań i narzędzi albo zdrowie nie będzie mu dopisywało na tyle, żeby mógł na odpowiednim poziomie świadczyć pracę. Czasami jest to prawda, ale w zdecydowanej większości ci pracownicy wnoszą bardzo dużo do organizacji. Widzę to też po swojej instytucji – w momencie kiedy zatrudniamy pracownika, którego pozbywają się korporacje prywatne, my na tym wyłącznie korzystamy – zaznacza członek zarządu ZUS.
Do mocnych stron tej generacji należą również kompetencje cyfrowe. Ponad 81 proc. przedstawicieli pokolenia X ocenia je jako wysokie.
– Wedle wyników badania z raportu GeeX ponad 81 proc. pokolenia X uważa, że ich kompetencje cyfrowe są wysokie. Zdaję sobie sprawę z tego, że to jest samoocena, więc może być lekko zawyżona, ale z własnego doświadczenia i obserwacji tego, co się dzieje w administracji rządowej, powiem, że pokolenie X ma wysokie kompetencje cyfrowe. Nie tylko dlatego, że się ich uczy czy chce rozwijać, ale też dlatego, że przechodziło transformację cyfrową – tłumaczy Anita Noskowska-Piątkowska, szefowa Służby Cywilnej.
Bardzo dobry poziom kompetencji cyfrowych, rozumiany jako nadążanie za nowościami, deklaruje 27 proc. respondentów, a dobry – 54 proc. Kolejne 18 proc. ocenia swoje umiejętności jako średnie, wskazując, że czasami potrzebuje pomocy. Zaledwie 1 proc. przyznaje, że ma trudności z korzystaniem z nowych technologii.
– Pokolenie X to pokolenie, które zmieniało administrację papierową na cyfrową. Ta zmiana wymusiła na urzędniczkach i urzędnikach, żeby te kompetencje cyfrowe posiadali. Co ważne, nadal je rozwijają, wchodzą teraz narzędzia AI i widzę w nich nie ryzyko dla pokolenia X, tylko raczej szansę na to, żeby wykorzystywać je do działań rutynowych – uważa szefowa Służby Cywilnej.
Gotowość do dalszego rozwoju
Potrzeby rozwojowe przedstawicieli pokolenia X wynikają z ich doświadczenia i wysokiej samooceny kompetencji. Badanie pokazuje, że nie traktują obecnych stanowisk wyłącznie jako etapu poprzedzającego emeryturę, ale nadal poszukują nowych wyzwań.
– Badanie pokazuje też, że jesteśmy nastawieni na rozwój i nowe zadania. Powiedziałabym wręcz, że pokolenie X nie traktuje dzisiejszych stanowisk jako poczekalni do emerytury. Raczej postrzega te lata przed sobą jako szansę na to, żeby się rozwijać, robić coś ciekawego, a może też być wykorzystywanym w nowych rolach – podkreśla Anita Noskowska-Piątkowska. – My teraz w Służbie Cywilnej promujemy program mentoringowy i myślę, że to jest jedno z narzędzi, w których możemy to doświadczone, kompetentne, eksperckie pokolenie X wykorzystywać, żeby przygotowywało następnych. Ta sukcesja musi nadejść, a demografia jest nieubłagana.
Ważnym elementem współpracy międzypokoleniowej jest łączenie doświadczenia starszych pracowników z umiejętnościami i podejściem młodszych generacji.
– Należałoby połączyć to, co w iksach jest najlepsze, czyli przede wszystkim doświadczenie, kreatywność, umiejętność radzenia sobie z kryzysami. My w pokoleniu X przeszliśmy ich już wiele i wiemy, jak podejść z dużym spokojem do każdego z nich. Ale warto też spojrzeć na młodsze pokolenia, na generację Z czy nawet na alfy, które za chwilę wejdą na rynek pracy, i nauczyć się zrównoważonego podejścia, wellbeingu, połączenia sfery osobistej i zawodowej, ponieważ to pozwoli nam dłużej i sprawnie funkcjonować na rynku pracy – podkreśla Paweł Jaroszek.
Znaczenie dobrostanu potwierdzają wyniki badania. Aż 71 proc. przedstawicieli pokolenia X uznaje go za bardzo ważny, a kolejne 26 proc. za ważny. Łącznie pozytywnie ocenia go więc 97 proc. respondentów. Podobne podejście prezentuje pokolenie Z.
– Z drugiej strony jest coś takiego jak reverse mentoring. Kiedyś mówiło się, że osoby starsze powinny uczyć młodsze. To dalej się sprawdza, ale też przy niektórych zastosowaniach reverse mentoring jest lepszy, chociażby w absorpcji rozwiązań bazujących na sztucznej inteligencji czy sposobie komunikowania się z najnowszymi rozwiązaniami – wyjaśnia członek zarządu ZUS.
Doświadczenie nie zawsze przekłada się na awanse
Przedstawiciele pokolenia X z umiarkowanym optymizmem oceniają swoją sytuację zawodową. 38 proc. uważa, że jest ona lepsza niż pięć lat temu, w tym 20 proc. wskazuje na niewielką poprawę, a 18 proc. na znaczną. Pogorszenie dostrzega 24 proc. badanych.
Jednocześnie 30 proc. respondentów twierdzi, że mimo posiadanych kwalifikacji jest pomijanych przy awansach. 7 proc. ma trudności ze znalezieniem nowej pracy, a 6 proc. doświadczyło dyskryminacji ze względu na wiek podczas rekrutacji.
– Na pewno jest to pokolenie, które żyje w swego rodzaju niszy ciszy. Trochę mało się o nim mówi. Jeżeli spojrzelibyśmy na dyskurs społeczny i polityczny, to zwykle mówimy o osobach ze specjalnymi potrzebami, o potrzebie docenienia zaangażowania, zwiększenia roli kobiet albo zatrudnianiu młodych osób. Nie mówimy o tym, co stanowi trzon naszej gospodarki – podkreśla Paweł Jaroszek. – Jest to pokolenie trochę pomijane, nie powiedziałbym dyskryminowane. Stoimy natomiast przed znacznymi wyzwaniami demograficznymi. Z najnowszych danych Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że wskaźnik dzietności to 1,068, czyli dalece niewystarczający do zastępowalności pokoleń. To, z czym się mierzymy, to więc nie tyle potrzeba, ile wręcz konieczność stworzenia warunków, aby pokolenie X dłużej pozostawało na rynku pracy.
Coraz więcej osób chce pracować po osiągnięciu wieku emerytalnego
Z raportu wynika, że 34 proc. przedstawicieli pokolenia X planuje zakończyć aktywność zawodową wraz z osiągnięciem wieku emerytalnego. Podobny odsetek deklaruje gotowość do pracy tak długo, jak pozwoli im na to zdrowie i sprawność. Kolejne 17 proc. rozważa pozostanie na rynku pracy jeszcze przez dwa–trzy lata po osiągnięciu wieku emerytalnego.
– W pokoleniu iksów rośnie chęć do pozostawania jak najdłużej na rynku pracy. Pierwszym wyznacznikiem, który pozwala podjąć odpowiedzialną decyzję, jest zdrowie. Jeżeli go zabraknie, to będziemy chcieli jak najszybciej skorzystać z możliwości, jakie daje nam emerytura. Ale też widzimy, że są osoby, które czy to w miejscu pracy miały zapewnione odpowiednie warunki, czy też same prowadzą działalność gospodarczą, dbały o to, aby pozostawać w dobrym zdrowiu i wtedy zaczyna decydować rachunek ekonomiczny – tłumaczy przedstawiciel ZUS.
Dane Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pokazują, że na koniec 2025 roku 879,5 tys. osób z ustalonym prawem do emerytury podlegało ubezpieczeniu zdrowotnemu z innego tytułu niż status emeryta. W ciągu dekady liczba pracujących emerytów zwiększyła się o 52,9 proc.
– Przy obecnym, zatomizowanym społeczeństwie ważne jest też to, że będąc w pracy, pozostajemy dalej aktywni, utrzymujemy relacje międzyludzkie, co jest również niezmiernie ważne dla zachowania naszego zdrowia. Nie tylko fizycznego, ale i psychicznego – zaznacza Paweł Jaroszek. – Ważne jest też to, żebyśmy trochę zmienili swoją mentalność. W tej chwili pracujemy w modelu pięć dni w tygodniu przez osiem godzin, czyli średnio 40 godzin w tygodniu. W niektórych miejscach czy zawodach trzy czwarte lub pół etatu będzie rozwiązaniem, które pozwoli z jednej strony wykorzystać potencjał umiejętności, jaki mają pracownicy z pokolenia X, a z drugiej pozwoli efektywnie pracować tym, u których zdrowie i wydolność nie są takie jak w wieku 20 czy 30 lat.
Źródło: Newseria.pl
Fot. mat. prasowe
